MedicinXP

Wat is het placebo effect en Bestaat het echt?

lacebo effect? Wat is dat precies en bestaat het echt? Als het echt bestaat hoe werkt het Placebo effect dan eigenlijk? Dit waren vragen die ik had voor ik een onderzoek begon om te achterhalen wat het Placebo effect nu precies is? Ik ben een super nieuwsgierig persoon als het gaat om gezondheid, vaccinaties, medicijnen, technologie en het menselijk lichaam. Ik wil met dit artikel makkelijk uitleggen aan jou wat een Placebo effect is en nog veel meer. Veel leesplezier en mocht je het een goed artikel vinden, vergeet dan ook niet even te delen ;). LETS TAKE A DEEP DIVE!

Waar komt het woord Placebo vandaan?

Het woordje Placebo komt vanuit de Psalmen. Om precies te zijn gaat het om de negende vers van Psalm 116. Hier komt het woordje Placebo voor en het gaat alsvolgt: “Placebo Domino in regione vivorum”. Wat weer het volgende betekent: “I shall be pleasing to the lord in the land of the livig”. Hier wordt het woord Placebo vertaald naar “I shall please”.

De originele Hebreeuwse tekst gebruikt het woord “eth-hal-lech”. Wat weer het volgende betekent ”I shall walk”. Als het originele wordt aangehouden, dan is de vertaling als volgt “I shall walk with the lord in the land of the living”. In ieder geval het komt erop neer dat het te maken heeft met het woord “eth-hal-lech” -> “I shall walk”. Wat in mijn optiek echt overkomt alsof iemand tegen zijn lichaam zegt “Je moet lopen, bewegen, doen”.

In een medisch woordenboek dat werd gepubliceerd in 1811, werd Placebo als volgt gedefinieerd “een bijnaam voor elk geneesmiddel dat meer is aangepast om de patiënt te plezieren dan om hem te helpen”

Het woord “om een patiënt te plezieren” , Kan raar overkomen. Dit had te maken met het feit dat in de middeleeuwen het nogal ernstig was om als cliënt een behandeling te krijgen. een behandeling ging vaak gepaard met veel pijn. Dus door het Placebo effect toe te passen, hoefde een persoon niet door alle ellende heen te gaan die hij of zij moest doorstaan destijds.

Later kreeg de betekenis weer een wending en werd het: “tweede soort placebo, het type waarvan later onderzoek uitwijst dat het altijd inert is geweest”. Nou makkelijker konden ze het niet maken, maar moeilijker wel ;)

Hoe werkt een Placebo effect?

Hoe het placebo effect precies werkt is nog niet helemaal zeker, maar er zijn wel een aantal punten wat een placebo effect kan aanwakkeren. Doordat een cliënt een pil te zien krijgt die lijkt op het echte, kan je brein dus bepaalde stoffen losmaken die dan je gezondheid weer kan verbeteren. Het kan er ook voor zorgen dat doordat je gaat geloven dat de medicatie genezend gaat zijn, dat een persoon zich dan ook gezonder gaat voelen en daardoor weer gezonder en bewuster gaat leven, waardoor je ook gezonder gaat worden. Maar hoe werkt dit neurologisch eigenlijk?

Neurologische werking van het placebo effect

Volgens hedendaags onderzoek is het gebleken dat het placebo effect, effect heeft op je brein. Door te denken dat een medicijn effectief gaat zijn stimuleer je de werking van je prefrontale cortex. Je prefrontale cortex is verantwoordelijk voor het verwerken van informatie die binnenkomt, maar ook is het verantwoordelijk voor het volgende:

-> Je focus op orde krijgen
-> Anticiperen op bepaalde evenementen die zich voordoen
-> Voorspellen wat de consequenties zijn van een actie die je verricht
-> Emoties onder controle krijgen

Dit en nog veel meer wordt allemaal gedaan door je prefrontale cortex!

Je prefrontale cortex stuurt vervolgens signalen naar andere delen van je brein die dan dopamine, oxytocine en opioïden aanmaakt. Dat is wel echt heel gaaf als je brein dus eigen opioïden kan aanmaken. Dit heeft een kalmerend en pijnstillend effect.

Prefrontale cortex

Door de placebo effect worden van deze stoffen alleen maar meer geproduceerd. Vooral de opioïden worden in grotere maten aangemaakt door een gedeelte van de brein genaamd, ‘periaqueductal gray’. Dit is het stuk van het brein dat een cruciale rol speelt in de autonome functie, gemotiveerd gedrag en gedragsreacties op bedreigende stimuli. Het is ook het primaire controlecentrum voor afnemende pijnmodulatie. Het heeft enkefaline-producerende cellen die pijn onderdrukken. Enkefaline cellen zijn neurotransmitters die pijn onderdrukken.

periaqueductal gray

Naast het verlichten van de pijn kan een placebo effect dus ook effect hebben op je hormonen en je immuun cellen. Door een placebo effect kan je lichaam je hormonen dus reguleren en ook je immuuncellen. Ook kan het ervoor zorgen dat er immuunreacties ontstaan. In deze gevallen komt het stukje van het brein in actie genaamd, ‘hypothalamus’. De Hypothalamus is verantwoordelijk voor het handhaven van het interne evenwicht van uw lichaam, dat bekend staat als homeostase.

Hypothalamus

Wat is een Placebo effect en bestaat het echt?

De allereerste placebo effect die is gedocumenteerd dateert uit het jaar 1799. Toen een Britse arts genaamd John Haygarth gebruik maakte van twee metalen stokjes die volgens hem reumatische klachten en ontstekingen uit het lijf kon krijgen als je ermee over het plekje wreef.

Hij was een bekende medisch behandeling aan het uitvoeren genaamd “Perkins tractors”. Dit waren metalen stokjes die dan zogenaamd ziektes uit je lijf kon trekken. Dit werd dan vooral gebruikt voor ziektes zoals reuma, ontstekingen, hoofdpijn en pijn in het gezicht. Ze waren uitgevonden door ene Elisha Perkins. Dit stokje werd zelfs zo bekend dat een boer stopte met het werken op zijn eigen plantage en begon te investeren in dit wondermiddel.

Perkins tractor

Mensen begonnen zelfs deze metalen stokjes te gebruiken voor hun zieke dieren. Zo begon het eerste voorbeeld van het placebo effect zich voor te doen. Door te geloven dat dit bijvoorbeeld je reuma klachten kon verminderen. In die tijd werd hier nog niet een naam aangegeven. Dit zou pas gebeuren in de jaren 1800.

Wist je dat zelfs George Washington deze metalen stokken had gekocht om voor zichzelf te gebruiken?

Een voorbeeld van placebo uit het jaar 1990

Rond het jaar 1990 was er ene Dr. Frank Lanza. Hij was een gastro-enteroloog uit Houston, Texas. Hij was een groepje met artsen aan het begeleiden voor een test van een nieuwe medicatie tegen maagzweren. Aan dit onderzoek deden meer dan 300 mensen mee. Deze onderzoek zou worden gedaan met die nieuwe medicatie, maar een deel van de mensen zouden ook het oude krijgen. Voor hij begon aan zijn onderzoek, ging hij eerst de mensen grondig onderzoeken of ze wel echt een maagzweer hadden.

Wat is een gastro-enteroloog? Dat is iemand die zich bezighoudt met afwijkingen, behandelingen en diagnose doet binnen de maag, darm en leverziekte

Dit onderzoek werd gedaan met de medicatie “Prevacid” (dit was de nieuwe medicatie) en “Zantac” (Dit was de voorgaande medicatie). Vervolgens werden mensen in verschillende groepen afgesplitst en kreeg de ene groep Zantac en de ander kreeg Prevacid. Niemand wist welke hij of zij kreeg. Zelfs de doctoren wisten niet wie welke kreeg. Alleen Dr. Frank Lanza wist het. Na ongeveer 4 weken kwamen de cliënten weer terug en kregen weer een onderzoek om te kijken hoe het ging met hun maagzweer. Na dit onderzoek kon je dan zien hoe iedereen reageerde op nieuwe en oude medicatie om te kijken of het nieuwe beter werkte. Dit wordt nu hedendaags ook wel het gerandomiseerd onderzoek genoemd.

Gerandomiseerd onderzoek

Maar nu komt het grappige. In dit onderzoek was er ook een groepje aan mensen die geen van beide kregen. Ja dat lees je goed. Er was ook een groepje binnen dit onderzoek die gewoon geen enkel van deze pillen kreeg. Dit werd ook wel het Placebo pil genoemd. Dit is een pil die eruit ziet als de andere medicijnen, maar er zit helemaal geen werkzame stof of iets in. Na ongeveer 4 weken, net als de rest van de groep, was er ook onderzoek gedaan naar dit groepje mensen. Iets minder dan de helft was ook genezen van hun maagzweer! Dit wordt dus het Placebo effect genoemd.

Dr. Frank Lanza

Wordt het tegenwoordig nog steeds gebruikt?

Er is tegenwoordig ook gebruik gemaakt van placebo’s tijdens het testen van de Corona vaccines. Een van de mensen die een placebo kreeg en er niks van wist was Judith Munz. Zij waren een van de deelnemers die meededen aan het beginfase voor het uitrollen van de coronavaccines. Niet wetend dat zij een placebo kreeg ging ze zitten en kreeg ze net zoals alle anderen een prik in haar arm. Alleen hadden sommige mensen een roodheid ontwikkeld op het plekje waar mensen waren geprikt. Sommige kregen hele andere reacties en zij had helemaal niks. Ze wist natuurlijk niet dat ze een placebo had gekregen. Tot er later aan haar werd verteld dat ze een placebo had gekregen.

Tegenwoordig wordt er dus nog gebruik gemaakt van placebo’s. Zo kunnen artsen goed zien wat de effecten zijn op een groep die het echte kreeg en van een groep die niets kreeg.

Conclusie

Ik was heel erg nieuwsgierig naar het placebo effect. Ik heb met heel veel plezier artikelen gelezen en geprobeerd dit zo beknopt en makkelijk mogelijk voor te leggen aan jullie. Het is een interessant onderwerp die laat zien hoe sterk onze gedachtes kunnen zijn en hoe sterk ons lichaam eigenlijk is als we die gebruiken in het positieve. Ik hoop dat jullie het interessant vonden. Stay healthy and stay curious!

Bronnen

Meer transparantie. Betere inzichten. Dat is onze motto bij MedicinXP

Meer transparantie. Betere inzichten. Dat is onze motto bij MedicinXP